Ruốc tép biển được hình thành từ truyền thống khai thác và chế biến hải sản lâu đời của cư dân ven biển xứ Thanh. Trong cấu trúc kinh tế – văn hóa của các làng chài địa phương, con tép biển nhỏ bé nhưng giàu dinh dưỡng từ lâu đã giữ vai trò quan trọng trong bữa ăn hàng ngày. Khi mùa biển vào vụ, tép xuất hiện dày đặc ở các bãi triều và vùng nước lợ, trở thành nguồn nguyên liệu dồi dào để người dân chế biến, phơi khô, giã nhuyễn hoặc rang bảo quản dùng dần.
Quy trình sản xuất Ruốc (chà bông) tép biển Lê Gia
Từ thế kỷ trước, cùng với sự phát triển của nghề làm mắm truyền thống, cư dân địa phương đã tích lũy được hệ tri thức dân gian về cách lựa chọn tép theo mùa để lựa chọn những loại tép chất lượng. Điều kiện địa lý đặc thù của vùng biển – nơi giao thoa của các dòng hải lưu, độ mặn ổn định và nguồn phù sa phong phú – tạo nên tép có màu sắc hồng nhạt tự nhiên, vị ngọt thanh và mùi thơm đặc trưng. Chính yếu tố tự nhiên này là nền tảng quan trọng hình thành bản sắc của sản phẩm.
Ruốc tép biển ra đời như một sự kế thừa và phát triển từ truyền thống đó. Nếu trước đây tép thường được sử dụng dưới dạng tươi hoặc phơi khô thủ công, thì nhu cầu thị trường hiện đại đòi hỏi sản phẩm tiện dụng, bảo quản an toàn và có thể phân phối rộng rãi. Trên cơ sở nguồn nguyên liệu tép biển đặc trưng của địa phương, sản phẩm ruốc tép biển được chế biến theo quy trình kiểm soát chặt chẽ, giữ nguyên vị ngọt tự nhiên, đồng thời bảo đảm tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm.
Quá trình sản xuất được thực hiện hoàn toàn trên địa bàn huyện, gắn với vùng nguyên liệu và lực lượng lao động địa phương. Sau công đoạn làm sạch và chế biến, sản phẩm được tiệt trùng nguyên lọ ở nhiệt độ 121°C theo công nghệ Nhật Bản. Xuyên suốt quá trình sản xuất, Lê Gia áp dụng các tiêu chuẩn kiểm soát chất lượng như ISO22000, FSSC2200, FDA… để đảm bảo an toàn và chất lượng sản phẩm.
Giá trị của ruốc tép biển không chỉ nằm ở đặc tính cảm quan hay quy trình sản xuất, mà còn ở vai trò duy trì sinh kế cho cộng đồng ngư dân và người lao động địa phương. Việc chế biến sâu từ tép biển giúp nâng cao giá trị gia tăng so với tiêu thụ nguyên liệu thô, tạo đầu ra ổn định và hạn chế tình trạng phụ thuộc vào thương lái mùa vụ. Qua đó, sản phẩm góp phần củng cố chuỗi liên kết giữa khai thác – chế biến – phân phối trong phạm vi địa phương.
